
در حال بارگذاری...


۴ قسط ماهانه. بدون سود، چک و ضامن.
اندازه
20*20
کروماتوگرافی لایه نازک (Thin Layer Chromatography یا TLC) یکی از روشهای کلاسیک و پرکاربرد کروماتوگرافی است که برای جداسازی و شناسایی اجزای مختلف یک مخلوط استفاده میشود.
بر خلاف برخی روشهای پیچیدهتر مانند HPLC، کروماتوگرافی لایه نازک ساده، سریع و کمهزینه است و نیاز به تجهیزات خاصی ندارد. همین موضوع باعث شده تا در بسیاری از آزمایشگاههای آموزشی و صنعتی جایگاه ویژه و محبوبی داشته باشد.
صفحه کروماتوگرافی لایه نازک که با نام رایج «پلیت TLC» نیز شناخته میشود، همان بستری است که جداسازی در بستر آن اتفاق میافتد. این صفحه معمولاً از یک بستر (شیشه، آلومینیوم یا پلاستیک) و یک لایه نازک از ماده جاذب (سیلیکاژل، آلومینا یا سلولز) تشکیل شده است. اجزای مخلوط مورد بررسی روی این لایه نقطهگذاری شده و سپس با حرکت فاز متحرک (حلال)، جداسازی انجام میشود.
صفحه کروماتوگرافی لایه نازک از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
صفحهای از جنس شیشه، آلومینیوم یا پلیاستر که نقش پایه را دارد.

این لایه از ذرات ریز و یکنواخت سیلیکاژل، آلومینا یا سلولز ساخته شده و حدود ۰.۲۵ میلیمتر ضخامت دارد.سیلیکاژل (pH حدود 6.5) رایجترین ماده مورد استفاده است و قطبیت بالایی دارد.
در برخی پلیتها، ماده نشانگری مثل فلورسئین اضافه میشود تا مشاهده لکهها زیر نور UV ممکن شود.
فرایند استفاده از پلیت TLC بسیار ساده و سریع است اما دقت زیادی میطلبد. مراحل انجام یک تست TLC معمولاً شامل مراحل زیر است:
مقدار کمی از محلول نمونه با کمک لوله مویین روی لایه جاذب گذاشته میشود.
صفحه به صورت عمودی داخل ظرفی حاوی حلال مناسب ( فاز متحرک ) قرار میگیرد. ارتفاع حلال باید پایینتر از نقطه لکه گذاری شده از نمونه باشد.
فاز متحرک با خاصیت مویینگی بالا میرود و اجزای مخلوط با سرعتهای متفاوت جابجا میشوند.
پس از رسیدن حلال به نیم سانتی متری از لبه بالایی پلیت TLC ، پلیت از تانک خارج می شود و به صورت افقی در مکانی مسطح قرار داده می شود تا صفحه خشک شود. سپس لکهها با نور UV یا رنگ آمیرزی بررسی میشوند. فاصله لکه گذاری تا خط حرکت حلال و فاصله لکه ایجاد شده تا خط حلال بر هم تقسیم و عدد Rf (Retention Factor) برای هر جزء محاسبه میشود.
صفحه کروماتوگرافی لایه نازک به دلایل متعددی در بسیاری از آزمایشگاهها به موارد دیگر ترجیح داده میشود. برخی از مهمترین مزایای آن عبارتند از:
با توجه به تنوع کاربردها و شرایط مختلف آزمایشگاهی، صفحات TLC در انواع گوناگونی تولید میشوند که شناخت آنها به انتخاب درست کمک میکند.
برخی پلیتها حاوی نشانگر فلورسنت هستند که به کاربر این امکان را میدهد حتی لکههایی که به چشم دیده نمیشوند را تحت نور UV (طول موج 254 یا 366 نانومتر) مشاهده کنند.
این صفحات بیشتر در آزمایشهای کنترل کیفی، داروسازی و کروماتوگرافی مواد گیاهی استفاده میشوند.
صفحات TLC ابزار جداسازی و آنالیز مهمی در بسیاری از حوزههای علمی و صنعتی هستند. در ادامه، با چند مورد از کاربردهای آن آشنا میشویم:
برای حفظ کیفیت و عملکرد صفحات TLC، رعایت موارد زیر توصیه میشود: